Babiogórski Park Narodowy
Jest jednym z 23 polskich parków narodowych. Obejmuje swym zasięgiem obszar trzech gmin, w tym i gminy Jabłonka. Został powołany w 1954 roku w celu ochrony przyrody ożywionej i nieożywionej masywu Babiej Góry na obszarze prawie 3400 ha. Teren Parku na terenie gminy Jabłonka otacza strefa otuliny. Siedziba dyrekcji Parku oraz jego Wystawa Stała i Ogród Zmysłów znajdują się w Zawoi. Najpopularniejsze wejście na teren Parku znajduje się na przełęczy Lipnickiej, na której leży polana Krowiarki. Inne wejście od strony południowej zlokalizowano w przysiółku Przywarówka w Lipnicy Wielkiej – na końcu drogi zwanej Rajsztagiem. Wejście na teren Parku jest płatne, bilety można kupić także on-line w specjalnej aplikacji na stronie Parku www.bgpn.gov.pl.
Patrząc z Jabłonki z kierunku zachodu na horyzoncie rysuje się łagodną linią jego zarys z najwyższym wierzchołkiem – Babią Górą, zwaną też Diablakiem o wysokości 1723 m n.p.m. Jednak niech to nikogo nie zmyli! Babia Góra jest drugim po Tatrach wysokim masywem górskim w polskich Karpatach. Wycieczka na jego szczyt może być niebezpieczna, bo jedną z niezwykłych cech Babiej Góry jest jej zmienność. Pogoda w masywie potrafi zmienić się znienacka – częste są tu silne wiatry, niespodziewane i obfite opady, a także gęste, ograniczające widoczność do 1 metra mgły oraz spadki temperatur. Warto dobrze ocenić swoje możliwości, zaplanować trasę oraz pamiętać o zabraniu dodatkowej odzieży, posiłku, ciepłych napojach, czołówkach i naładowanych telefonach z numerami GOPR-u: +48 601 100 300 oraz 985.
Wędrówka na szczyt jest doskonałą okazją do zapoznania się z charakterystycznym dla wysokich gór układem roślinności. W miarę wyniesienia nad poziom morza w poszczególnych piętrach można zaobserwować jak zmienia się szata roślinna Babiej Góry. U jej stóp od 700 m n.p.m. rozciąga się piętro pogórza – piętro, w którym obok pól, łąk i zagród zielenią się większe i mniejsze kompleksy lasów świerkowych lub mieszanych. Wyżej, do około 1150 m n.p.m. rozłożyło się piętro regla dolnego z lasami z bukiem, jodłą i świerkiem, a jeszcze wyżej do około 1360 m n.p.m. – piętro regla górnego z borami świerkowymi. Ponad nimi Babią Górę otacza pierścieniem piętro kosodrzewiny zbudowane niemal wyłącznie z gęstych zarośli kosówki. Od ok. 1650 m n.p.m. najwyższe części masywu pokrywa piętro alpejskie zwane też halnym, w którym wśród pokrytych porostami bloków skalnych rosną z rzadka trawy i niewielkie rośliny zielne. Na terenie Parku żyje wiele gatunków roślin, grzybów i zwierząt, w tym rzadkie i przyrodniczo cenne, jak np. biało kwitnące rogownica alpejska czy okrzyn jeleni, który jest symbolem Parku. W trudnodostępnych ostępach leśnych żyją tu m.in. niedźwiedzie, rysie, wilki, borsuki, głuszce, puszczyki, czy dzięcioły. Poruszanie się po terenie Parku jest możliwe jedynie po szlakach turystycznych, a wszystkich wchodzących na jego teren obowiązuje przestrzeganie regulaminu, który chroni tak przyrodę Babiej Góry, jak i samych odwiedzających. Na teren Parku nie można wprowadzać zwierząt.
Warto wspomnieć, że Babiogórski Park Narodowy został w latach 70-tych ubiegłego wieku uznany za Rezerwat Biosfery w ramach programu UNESCO Człowiek i przyroda (MaB). Tereny Parku i jego otuliny stanowiące grunty Gminy Jabłonka leżą w granicach Rezerwatu Biosfery „Babia Góra”.
